Çalık Holding olarak 2000'li yılların başında araştırma ve inceleme çalışmalarına başladığımız Arnavutluk pazarına 2005 yılında giriş yaptık. Gerek Türkiye gerekse Türki Cumhuriyetler ve Orta Asya pazarlarındaki büyük yatırımlarımızdan sonra yönümüzü Avrupa'ya çevirdik ve bu bölgede yatırım yapma kararı aldık. Çünkü dünyaya açılmanın yolunun Avrupa'dan geçtiğine inanıyoruz. Öncelikle bizim için en uygun ülkenin hangisi olduğu konusunda uzun çalışmalar yaptık ve sonunda Arnavutluk'un gerek nüfusu gerekse taşıdığı potansiyel açısından bize en uygun ülke olduğuna karar verdik.

Biliyorsunuz, Çalık Holding olarak enerji, telekom, tekstil, inşaat, finans ve medya sektörlerinde faaliyet gösteriyoruz. İlk etapta finans ve telekom alanındaki deneyimlerimizi Arnavutluk'a taşımak istedik. Gerekli araştırmaları yaptıktan sonra, Arnavutluk'un en köklü bankalarından biri olan BKT'nin, tecrübesi ve hizmet kalitesi yönünde Arnavutluk'un en likit bankalarından biri olması nedeniyle, bizim için en uygun yatırım olduğuna karar verdik. 2004 yılında satın alma görüşmelerine başladık. 2006 yılında ise hisse satın alma anlaşmasını imzalayarak BKT'nin çoğunluk hisselerini satın aldık.

Tabi bu süre içerisinde telekom yatırımlarımız için de araştırmalarımız sürüyordu. Bu doğrultuda Albtelecom'un özelleştirme ihalesine girdik ve kazandık.

Biz Arnavutluk yatırımlarımızı bir bütün olarak gördük her zaman. Çalık Holding olarak sadece tek bir iştirakle faaliyet göstermek gibi bir stratejimiz hiçbir zaman olmadı. Arnavutluk'un ihtiyaçlarını ve potansiyelini inceledik. Finans ve telekom alanlarında Arnavutluk'un ciddi bir potansiyele sahip olduğunu gördük. Bu kısa sürede hem Albtelecom ve Eagle Mobile hem de BKT'de elde ettiğimiz başarılar göz önünde bulundurulduğunda ne kadar doğru karar verdiğimizi görüyoruz.

BKT, bugün Arnavutluk'un en likit bankalarından biri durumunda. 1 milyar dolar mevduata sahip olan BKT'nin 2008 yılı sonu itibariyle toplam varlıkları ise yaklaşık 1.2 milyar doları buluyor. BKT, Arnavutluk'ta faaliyet gösteren 52 şubesi ve Eylül 2007'den sonra Kosova'da açılan 10 şube ile birlikte, toplam 62 şubeyle hizmet veriyor. Banka, Çalık Holding tarafından satın alınmasından sonra güçlendirdiği yönetim yapısı ile ürün ve hizmetlerini daha yaygın bir şekilde pazarlayarak Arnavutluk ekonomisi içindeki varlığını önemli ölçüde geliştirdi ve hedeflerini büyütmeye devam ediyor.
50 milyon Euro'nun üzerinde yatırım yaptığımız Eagle Mobile, 6 ay gibi rekor bir sürede tüm altyapı çalışmalarını tamamlayıp 300 yeni baz istasyonu kurarak 11 ay içerisinde 380 bin aboneye ulaştı. Arnavutluk'ta yüzde 97 kapsama alanıyla 3G sistemine hazır internet EDGE, MOBILE TV gibi Avrupa'nın gelişmiş ülkelerindeki abonelerin sahip olduğu imkanları Arnavutluk halkına sunan ilk operatör olan Eagle Mobile, her kesime hitap eden, tüm ihtiyaçlara uygun, esnek ve çeşitlilik arz eden tarife alternatifleriyle de sektörde fark yarattı.

Albtelecom ise üstün hizmet kalitesi, kesintisizlik, güçlü teknik alt yapısı ve özel kampanyalarıyla, bireysel ve kurumsal müşterilere ilişkin pazardaki etkinliğini her geçen gün artırıyor. Şirket, sabit telekom hizmetlerindeki pazar liderliği ve kentsel bölgelerdeki altyapı çalışmalarının yanı sıra etkin piyasa gücüne sahip tek operatör olma özelliğini de taşıyor. Albtelecom, Ağustos 2008'de 1.500 olan ADSL abone sayısını, Şubat 2009 sonu itibarıyla 20.750'ye yükselterek pazardaki liderliğini de kanıtladı. Birçok kamu ihalesi kazanan Albtelecom, gelirlerini 2008 yılında yüzde 14 artırdı.

BKT'den sonra, 2005 yılında Albtelecom ve bununla birlikte Arnavutluk'un üçüncü büyük GSM operatörü Eagle Mobile'ın özelleştirme ihalesine girdiniz. Tabi bu çok da kolay olmadı. Yaklaşık 2 yıl boyunca Arnavutluk hükümetiyle görüşmeleriniz oldu. Bu sürede bazı tartışmalar yaşandığını biliyoruz. Bu 2 yılı nasıl geçirdiniz, biraz anlatır mısınız?

Çalık Grubu, çalıştığı ve yatırım yaptığı her ülkede, hükümet ve diğer resmi kurumlarla yasalara dayanan, karşılıklı güven ve anlayış içerisinde ilişkiler kurmuş bir gruptur. Çalık Holding olarak, yatırım yaptığımız ve proje ürettiğimiz tüm ülkelerde resmi kurumlara karşı yasalar ve mevzuat çerçevesinde tüm sorumluluklarımızı ve yükümlülüklerimizi kusursuz olarak yerine getirmeye özen gösteririz. Arnavutluk'ta da durum böyledir. Albtelecom, Eagle Mobile ve BKT, kendi faaliyet ve sorumluluk alanlarında tüm düzenleyici otorite kurumlarla ve diğer resmi kuruluşlarla iyi, seviyeli ve yapıcı ilişkiler içindedir.

Özelleştirme süreci boyunca Arnavutluk'ta grubumuz hakkında çok konuşuldu ve sürecin sonunda ne kadar ciddi ve önemli bir yatırımcı olduğumuz anlaşıldı. Özelleştirmeden bugüne kadar geçen süreçte, Çalık Grubu olarak, Arnavutluk hükümeti ve diğer devlet kurumlarıyla çok ciddi ve karşılıklı anlayış içerisinde bir ilişki kurduk. Bunda son zamanlarda Arnavutluk'un dış yatırımcılara daha da açık politikalar yürütülmesi de etkili oldu.

Yatırımlarımızla Arnavutluk'a önemli katkılar sağladık. Gerek BKT gerekse Albtelecom ve Eagle Mobile şirketlerimizle Arnavutluk halkına yeni servisler sunduk. Rekabetçi bir ortam oluşması konusunda büyük katkılarımız oldu ve olmaya da devam ediyor. Bu katkılarımızın hem Arnavutluk halkı, hem de Arnavutluk hükümeti tarafından da görülüyor ve takdir ediliyor olması bizi çok memnun ediyor.
Tabi onay aşamasında geçen 2 yıl içerisinde her iki tarafta birbirini daha iyi tanıma fırsatı buldu. Karşılıklı görüşmelerimiz sonucunda teklifimiz kabul edildi ve Ekim 2007'de Albtelecom'un yüzde 76 hissesini satın aldık. Tüm dünyada, devlet iştiraklerinin özelleştirilmesi, birçok soruyu da beraberinde getirir. Hele de yabancı bir yatırımcı almışsa, "birkaç yıl işlettikten sonra kar edip satacak" türünden çeşitli iddialar ortaya atılır. Bunlar gayet normal tepkilerdir. Buna böyle bakıyoruz. Fakat Arnavutluk hükümeti ve Arnavutluk halkı şunu bilmelidir ki, biz planlarımızı çok uzun vadeli yaparız. Bunu, faaliyet gösterdiğimiz diğer ülkelere bakarak görebilirler. Arnavutluk hükümeti de bizim geçmişimizi, iş yapış şeklimizi gördükten sonra satışa onay verdi.

Arnavutluk hükümetiyle ilişkilerinizi nasıl değerlendiriyorsunuz? Arnavutluk'ta yatırım yapmanın avantaj ve dezavantajlarından bahsedebilir misiniz?

Arnavutluk hükümetiyle şu anda çok sıcak ilişkiler içerisindeyiz. Biliyorsunuz geçtiğimiz aylarda Eagle Mobile'ın birinci yılını kutladık. O gün Sayın Arnavutluk Başbakanı, Çalık Holding'in Arnavutluk'ta yaptığı yatırımlardan ne kadar mutlu olduğunu dile getirmişti. Ürün ve hizmetlerimizle Arnavutluk halkına layık olmaya çalışıyoruz. Size, gelişmiş ülkelerdeki hizmet kalitesini ve son teknoloji ürünlerini en uygun fiyatla sunmaya çalışıyoruz. Pazara kalite ve rekabet getirdik. Arnavutluk hükümetinin de desteği ile Arnavutluk halıkını  memnun edebilecek birçok proje gerçekleştirdik.
Arnavutluk, Balkanların Batı Avrupa'ya açılan kapısı olması nedeni ile yabancı yatırımcıların gözdesi olma yolundadır. Arnavutluk yatırım ortamının iyileştirilmesi için son yıllarda önemli adımlar attı ve atmaya devam ediyor. Bu iyileşmelerin meyvelerini zamanla daha çok vereceğini düşünüyorum. Ancak en önemli konu reformların uygulanmasındaki başarıdır. Reformlar daha fazla yatırımcının gelmesinin yolunu açacaktır. Son dönemde, hükümet yatırım ortamının iyileştirilmesi yönünde attığı pozitif adımlarla yabancı yatırımcının yüzünü güldürmüştür.

Arnavutluk genç nüfusu ile çok dinamik bir piyasaya sahip ve ülkenin enerji, telekomünikasyon ve turizm sektörlerinde son yıllarda yapılan özelleştirilmeler sonrasında önemli mesafeler alınacağını, bu alanların Arnavutluk ekonomisinin lokomotifi olmaya devam edeceğini düşünüyoruz. Biz grup olarak, Arnavutluk'un yatırım potansiyeline inandık ve bizim için büyük öneme sahip iki sektörde yatırımlar yaptık. Bankacılık ve telekom sektöründeki yatırımlarımız, Arnavutluk'a duyduğumuz güvenin kanıtıdır.

Yabancı yatırımcıların öncelikle önem verdiği konu, o ülkenin yatırım ortamıdır. Hukuki, mali, bürokratik yapının sağlıklı işleyişi ve buna paralel  ekonomik ve siyasi istikrarın sürekliliği gibi parametreler yatırımcı için hayati önem taşır. Çünkü bu parametreler, belirsizlik riskini ortadan kaldıran temel kriterlerdir. Arnavutluk, yatırım ortamının iyileştirilmesi için son yıllarda çok önemli adımlar attı ve atmaya

devam ediyor. Bu iyileştirmelerin olumlu yansımaları zamanla görülecektir.

Bütün dünyada ekonomiler temelde üç tip harcama ile ekonomik canlılığı ve büyümeyi sürdürürler: nihai tüketicilerin harcamaları, özel girişimcilerin harcamaları ve hükümet harcamaları... Şu anda dünyadaki ekonomik yavaşlama ve genel belirsizlik nedeni ile çoğu ülkede nihai tüketiciler ve özel girişimcilerin  harcamalarını yavaşlattığını görüyoruz. Böyle bir durumda geriye kalan tek itici güç olan hükümetler harcamaları artırıp ekonomik canlılık yaratmanın yollarını arıyorlar. Hükümetlerin yatırımları doğru yerlere kanalize etmesi durumunda hem ekonomik canlanma sağlanıyor hem de ülke vatandaşlarına önemli hizmetler ulaştırmış oluyor. Bu bağlamda, Arnavutluk halkına devlet hizmetlerinin daha hızlı ve yüksek kalitede verilebilmesine, devletin modernizasyonuna yönelik projelere, çocuklarımızın-gençlerimizin bilgi çağına hazırlıklı olarak yetiştirilmesine dönük projelere ve yatırımlara önem veriyoruz. Bu yatırımlar, Arnavutluk'un geleceğini inşa eden yatırımlar olacaktır.
 

1920 yılından bu yana Arnavutluk?un en büyük bankalarından biri olan BKT zaten başarısını kanıtlamış bir kurum. Devlet kontrolündeki Albtelecom ise Arnavutluk?un sabit hat operatörü ve en büyük internet sağlayıcısıydı fakat bir dinamizme ihtiyacı vardı. Satın aldıktan sonra, Albtelecom?un sunduğu ürünlerin çeşitliliğini artırıp yeni kurumsal aboneler kazandırdık ve rekabet gücünü artırdık. Eagle Mobile ise bizim sıfırdan oluşturduğumuz bir proje oldu. Albtelecom?u satın aldıktan sonra Eagle Mobile için GSM lisansı aldık ve 6 ay gibi çok kısa bir sürede 50 milyon euro?nun üzerinde yatırım yapıp 300 yeni baz istasyonu kurarak 11 ayda 380 binin üzerinde aboneye ulaştık.

Bunlar tabi ki kısa sürede gerçekleştirilen büyük başarılar. Bunların bir tesadüf olduğunu tabi ki söyleyemeyiz. Uzun süren fizibilite çalışmaları ve araştırmalar sonucunda, yatırım kararları alıyoruz. Şu an için tüm hedeflerimize ulaştık. Kendimize yeni hedefler koyuyoruz ve çalışmalarımızı bu yönde ilerletiyoruz.

Yine de Albtelecom ve Eagle Mobile faaliyetlerinin başarısı hakkında bazı iddialar ortaya atıldı. Çalık Holding?in, Eagle Mobile?ın geçici sahibi olduğu ve fırsat bulduğunuzda satacağınız yönünde haberler çıktı. Halen de bu haberler çıkmaya devam ediyor. Bu konudaki düşüncelerinizi öğrenebilir miyiz? Gerçekten Arnavutluk pazarından çıkacak mısınız?

Daha önce de belirttiğim gibi, bizim böyle bir düşüncemiz hiçbir zaman olmadı ve olmayacak. Bugüne kadar hiçbir zaman kısa vadeli bir yatırım düşünmedik. Planlarımızı hep uzun vadeli yaptık. Bu iddiaları, gerçek dışı ve iyi niyetten uzak bir yaklaşım tarzı olarak kabul ediyoruz. Şimdiye kadar hem BKT hem Albtelecom hem de Eagle Mobile?a büyük yatırımlar yaptık ve halen daha yapmaya devam ediyoruz. Böyle bir düşüncemiz olsaydı, bu kadar yatırımın yapılmasına ne gerek vardı diye sormak gerekir. Yeni girdiğimiz ve Avrupa?ya açılan bir kapı olarak gördüğümüz bir pazardan çıkmayı kesinlikle düşünmüyoruz. Aksine, 2009 yılı sonuna kadar Arnavutluk?ta 100 milyon dolar tutarında yatırım yapacağız. Temel stratejimiz, başta Arnavutluk ve komşu ülkelerde farklı yatırımlarımızla büyüme yönünde.

Arnavutluk pazarı için gelecekteki planlarınız nelerdir? Farklı alanlarda yatırımlarınız olacak mı?

Önümüzdeki dönemlerde bankacılık dışında mali sektörün farklı alanlarında yer almak da hedeflerimiz arasında. Son yıllarda hızlı bir gelişim süreci içinde olan Arnavutluk?u, Balkanlar veya Doğu Avrupa coğrafyasının kilit önemdeki ülkelerinden biri olarak görüyoruz. Özellikle enerji ve inşaat alanındaki tecrübelerimiz ile Arnavutluk?un büyümesine katkı sağlayacak yatırım fırsatlarını izliyoruz. Bu güzel ülkeye yenilikler, daha iyi yaşam ve hizmet standartları sunma arayışımız bundan sonra da sürecek.

Çalık Grubu olarak BKT ve telekom şirketlerimiz aracılığıyla Arnavutluk?ta gerçekleştirmeye hazırlandığımız diğer bir konu da, internet ve telefon üzerinden sunulan finansal hizmetlerin yaygınlaştırılması. İleri teknoloji kullanımı ve bilgi birikimi gerektiren bu alanda hizmet verilmesi ile birlikte fiziksel mekanların bir önemi kalmayacak ve her kurum veya kişi, arzu ettiği finansal hizmete istediği yerden ulaşabilecek.

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye de global krizin etkilerini hissetti. Ekonomik daralma ve durgunluk oluştu. Fakat krizin banka kredilerinden çıktığını düşündüğümüzde, Türkiye?deki bankaların çok sağlam yapıda olduğunu ve denetleme mekanizmasının çok sağlıklı işlediğini gördük. Bu bağlamda, önceki krizlerden büyük dersler çıkaran Türkiye?de krizin etkilerinin sınırlı olduğunu söyleyebiliriz. Tabi krizin etkileri sürüyor ve biz de dünya genelindeki yavaşlama ve durgunluk sürecini yakından izliyoruz. Ancak grubumuzun en önemli özelliği girişimciliği yanında risk yönetimine de büyük önem vermesidir. Bu nedenle global kriz karşısında tedbirlerimizi almış durumdayız.

Arnavutluk yatırımları Çalık Grubu'nun çok değer verdiği ve stratejik olarak planladığı önemli yatırımlardır. Ülkenizi Avrupa'ya yeni fırsatlar sunan bir kapı olarak görüyoruz. Arnavutluk'taki yatırımlarımızda bir erteleme söz konusu dahi değil, aksine öne çekmeye çalışıyoruz. Arnavutluk halkının daha kaliteli hizmet alması için her iki sektörümüzde de gerek teknoloji gerekse insan kaynakları yatırımlarımıza büyük önem veriyoruz.

Balkanlarda Arnavutluk dışında Kosova ve Makedonya gibi komşu ülkelerde de yatırımlarınız var. Bu konuda biraz bilgi verebilir misiniz? Farklı ülkelerde de yatırım yapacak mısınız?

Arnavutluk halkının daha kaliteli hizmet alması için finans, enerji ve telekom sektörlerine, teknoloji ve insan kaynakları yatırımlarımıza büyük önem veriyoruz. Yaptığımız yatırımlar bunun bir göstergesi. Arnavutluk ve çevre ülkelerde yeni yatırımlar konusunda araştırmalarımız sürüyor.

Arnavutluk, yatırım ortamının iyileştirilmesi için son yıllarda çok önemli adımlar attı ve atmaya devam ediyor. Bu iyileştirmelerin meyvelerini zamanla daha çok vereceğini düşünüyorum. Çalık Grubu olarak Türkiye?de ve bölgede finans, enerji, inşaat, medya ve tekstil alanında büyük aktörlerden biriyiz. Bu nedenle telekom ve finans sektörleri dışında faaliyet gösterdiğimiz diğer alanlarda da yatırım fırsatlarını elbette ki süreç içinde değerlendiriyoruz ve değerlendirmeye devam edeceğiz.

Bankacılık dışında mali sektörde ilgilendiğimiz diğer bir alan da sigortacılık. Önümüzdeki dönemde Arnavutluk ve Kosova?da hizmet vermek üzere bir sigorta şirketinin kuruluşunun tamamlanması da Çalık Grubu olarak hedeflerimiz arasında yer alıyor.